Zabawy, uczty, kuligi, kolędnicy. Jak to dawniej w karnawale na ziemi kujawskiej bywało

Święto Trzech Króli rozpoczyna czas, który w kujawskich miastach, we dworach szlacheckich i na wsi był okresem powszechnej zabawy, czasem uczt i kuligów pędzących od dworu do dworu. Nazywany karnawałem, a swojsko - zapustem.
Zapusty to czas radosny - czas zabaw, uczt, kuligów i odwiedzin   kolędników
 Rys. Jolanta Młodecka

Karnawał z łacińskiego: „Caro vale” znaczy dosłownie: „mięso bywaj zdrowe”. W ten sposób od wieków, przed nadchodzącym wielkim postem żegnano mięso wesołymi zabawami i ucztami mięsnymi. We Francji i Włoszech, skąd wywodzi się karnawał, odbywały się zabawy przypominające pogańskie uciechy ku czci Bachusa zwanego u Greków Dionizosem. To on, bóg winnej latorośli przemierzał podczas świąt ulice Rzymu w swej łodzi na kołach zwanej „carrus novalis”, w towarzystwie satyrów i bachantek. Na jego cześć wyprawiano uczty zwane bachanaliami.

Czas pędzących kuligów

Karnawał na Kujawach, podobnie jak na terenie całej Polski był okresem powszechnej zabawy w karczmie wiejskiej, a wśród szlachty długotrwałych biesiad, tańców i kuligów.

Zazwyczaj w jednym z dworów gromadzili się goście i po sutej uczcie przerywanej często wznoszonymi toastami, w rozmaitych przebraniach z maskami na twarzy wyruszali od sąsiada do sąsiada „kuligiem”, czyli saniami z muzyką i śpiewem. Bywało, ucztując, zapominali o powszechnych przestrogach: „Ostrych trunków nadużycie, wątli siły, skraca życie”.

Ciasta smażone nie pieczone

Karnawał to nie tylko czas radosnych zabaw, uczt, spotkań towarzyskich, ale też smakowitych pączków i chruścików. Podczas zapustów, zmienia się rodzaj i charakter pieczywa obrzędowego. Gdy w okresie Bożonarodzeniowym obrzędom towarzyszyły pieczone pierniki, strucle z makiem, od Trzech Króli ważne stają się smażone pączki, chruściki, faworki, racuchy i pampuchy. Ta jakościowa zmiana pieczywa w perspektywie nadejścia wiosny, nawiązuje do dawnych, przedchrześcijańskich czasów.

Odwiedziny kolędników

Poczynając od Trzech Króli do Matki Boskiej Gromnicznej kolędując od wsi do wsi, od chałupy do chałupy przedstawiano na Kujawach do lat trzydziestych XX w. widowisko pod nazwą „Herody”. Zwyczaj wywodzący się z religijnych misteriów średniowiecznych grywanych w kościołach i szkołach przyklasztornych przez żaków. Pojawiali się także kolędnicy przebrani, jako trzej królowie ze Wschodu. Śpiewali pod oknami chałup kolędy, a w zamian otrzymywali słodycze lub drobne monety.

Musi być bigos!

Z czasem karnawału, zimą śniegiem, z kuligiem i huczną zabawą do białego rana kojarzy się tradycyjna staropolska potrawa, czyli bigos. Każdy dwór, każdy dom miał swój najlepszy sposób na to danie. Przyrządzano bigos myśliwski, hultajski, litewski, z kapusty kiszonej, świeżej albo mieszanej. Tradycja jego spożywania w czasie karnawału przetrwała do dziś.

Dni wolne 2019 - kiedy wziąć wolne, żeby było ich jak najwięcej?

Wideo

Edmund Kozłowski

  • Gazeta Pomorska
Więcej na temat:

Komentarze

Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Więcej na temat:
Więcej na temat:

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, wyłącz Adblock na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3