Ćma bukszpanowa atakuje także we wrześniu. Uważaj na jej mniej typową formę. Jak zwalczać tego szkodnika i czy niszczy tylko bukszpany?

Katarzyna Józefowicz
Ćmy bukszpanowe to groźne szkodniki. Ich gąsienice mogą doszczętnie zniszczyć krzewy
Ćmy bukszpanowe to groźne szkodniki. Ich gąsienice mogą doszczętnie zniszczyć krzewy pixabay.com
Ćma bukszpanowa to owad bardzo groźny dla bukszpanów. Żarłoczne gąsienice ćmy bukszpanowej potrafią doszczętnie zniszczyć te krzewy. Przeważnie atakują późniejszą wiosną, ale też latem. Nie można więc tracić czujności. Te ćmy są inwazyjne i w Polsce (oraz Europie) pojawiły się stosunkowo niedawno, nie mają naturalnych wrogów. Brakuje też środków skutecznych w ich zwalczaniu. Dlatego, poza opryskami, ważna jest profilaktyka. Radzimy, jak zwalczać ćmę bukszpanową i jak chronić przed nią bukszpany.

Spis treści

Ćma bukszpanowa to groźny szkodnik

Większość szkodników atakujących nasze rośliny to owady dość dobrze znane, dlatego zwykle wiemy, jak sobie z nimi radzić. Sytuacja wygląda zupełnie inaczej, gdy w ogrodzie pojawia się obcy szkodnik, będący w naszym kraju gatunkiem inwazyjnym. Taki owad z reguły nie ma jeszcze u nas naturalnych wrogów i nie jest dostatecznie dobrze poznany, dlatego bardzo trudno z nim walczyć.

Przykładem takiego groźnego przybysza jest pochodząca ze wschodniej Azji ćma, która z racji swoich upodobań żywieniowych została nazwana ćmą bukszpanową (Cydalima perspectalis). Do Europy ćma dotarła już kilkanaście lat temu, ale w Polsce została zaobserwowana dopiero w 2015 roku. Motyl przybył do nas najprawdopodobniej wraz z roślinami przywożonymi z zagranicy i od razu zaczął pustoszyć nasze działki, ogrody i parki.

Jak wygląda ćma bukszpanowa i jej gąsienice?

Dorosły owad jest dość duży. Może mieć białe skrzydła, z ciemnym obramowaniem wokół nich. Kiedy przysiądzie na ścianie lub krzewie, widać, że skrzydła układają się w trójkąt o podstawie dłuższej niż jego wysokość. To najbardziej typowa i najczęściej spotykana postać. Jednak ćma bukszpanowa ma też mniej typową postać, tzw. formę melanistyczną – o ciemnobrązowych skrzydłach, tylko z białą plamką o kształcie małego półksiężyca.

Najczęściej spotyka się ćmy bukszpanowe  z jasnymi skrzydłami o ciemnej obwódce, ale są także osobniki o ciemnobrązowych skrzydłach (z jasnymi plamkami).
Najczęściej spotyka się ćmy bukszpanowe z jasnymi skrzydłami o ciemnej obwódce, ale są także osobniki o ciemnobrązowych skrzydłach (z jasnymi plamkami). Gąsienice są zielone, z czarnymi plamkami na bokach i taką główką. pixabay.com, Katarzyna Laszczak

W dorosłym stadium ćma nie jest groźna dla roślin, gdyż nie odżywia się liśćmi bukszpanu, jednak lepiej takie osobniki niszczyć, jeśli je zauważymy. Bo dorosła samica składa liczne, żółte jaja, z których wylegają się następnie kolorowe, żarłoczne gąsienice. Gąsienice ćmy bukszpanowej są jasnozielone, z czarnymi paskami biegnącymi wzdłuż ciała i drobnymi ciemnymi oraz jasnymi kropkami. Mają czarne główki. Z czasem ich ciała brązowieją.

Gąsienice zaraz po wylęgu z wielkim zapałem przystępują do zjadania liści i w krótkim czasie pozostawiają po sobie rozległe gołożery. Zaatakowane przez szkodnika krzewy wyglądają bardzo nieestetycznie, a czasem nawet całkiem zamierają, dlatego owad bez problemu może zniszczyć całe bukszpanowe żywopłoty lub dorodne okazy krzewów.

Dlaczego walka z ćmą bukszpanową jest trudna

Powodów, dla których ćma bukszpanowa bezkarnie panoszy się w naszych ogrodach, jest kilka. Po pierwsze motyl nie ma jeszcze u nas naturalnych wrogów. W swojej ojczyźnie zjadany jest przez szerszenia, który w Europie prawie nie występuje (od niedawna zaczął pojawiać się na zachodzie Europy), choć ta sytuacja powoli się zmienia, a to za sprawą ptaków.

Po drugie motyl, składając na bukszpanie swoje jaja, umieszcza je wewnątrz krzewu, dlatego na pierwszy rzut oka są one zupełnie niewidoczne. Kolejny problem stanowi płodność owada, gdyż w trakcie jednego sezonu może on wydać na świat dwa lub nawet trzy pokolenia. Pierwsze pokolenie może pojawić się już w kwietniu-maju, a kolejne latem i wczesną jesienią.

Polecamy też:

Jak chronić bukszpany przed ćmą?

Inwazja szkodnika w naszych ogrodach trwa od kilku lat i jest trudna do opanowania, mimo to nie powinniśmy składać broni. Podobnie jak w przypadku wielu innych ogrodowych problemów, w walce z owadem dużą rolę odgrywa profilaktyka. Systematyczna, dokładna i częsta kontrola bukszpanów (nawet kilka razy w miesiącu), pozwoli dostrzec szkodnika, zanim ten zdąży poczynić na roślinach poważne szkody.

Gąsienica w miarę wzrostu zmienia nieco barwę z jaskrawozielonej na ciemniejszą, dlatego na wczesnym etapie rozwoju łatwiej ją dostrzec niż w późniejszym czasie. W identyfikacji szkodnika pomagają też tworzone przez niego charakterystyczne oprzędy, pokrywające pędy i gałązki roślin. Delikatna pajęczyna, jaką snują gąsienice, jest lepka i pokryta odchodami, dlatego łatwiej ją zauważyć niż samego owada.

Krzewy trzeba jednak oglądać bardzo dokładnie, gdyż owady początkowo żerują w ich wnętrzu i nie są zbyt widoczne. Z tego względu zdarza się, że pozornie zdrowy krzew po przycięciu ukazuje całkiem zniszczone przez szkodnika wnętrze i staje się już nie do odratowania.

Oczyszczając bukszpan, zwróćmy też uwagę na poczwarki – są one gładkie, jasnozielone i tkwią w kokonach umocowanych do liści bukszpanu. Są to gąsienice w trakcie przeistoczenia w ćmy. Owady również zimują w tej postaci, ukryte między liśćmi.

Zwalczanie ćmy bukszpanowej

Jeśli nasze bukszpany nie są jeszcze zbyt duże, a gąsienice wcześnie wykryte, można spróbować pozbyć się ich mechanicznie. W tym celu należy rozłożyć pod krzewami folię i otrząsać na nią żerujące na roślinie owady. Zebrane gąsienice trzeba zniszczyć, a zabieg powtórzyć jeszcze kilka razy, aż do usunięcia wszystkich szkodników. Pomocny jest też oprysk silnym strumieniem wody.

W walce z owadami pomocne będą też pułapki lub tablice lepowe, rozwieszane w ogrodzie od wiosny do jesieni i nasączone feromonami, wabiącymi samce, które zostają uwięzione w pułapkach. Wkłady w pułapkach trzeba wymieniać co kilka tygodni.
UWAGA: jeśli wytniemy zaatakowane krzewy lub ich gałęzie, nie dawajmy ich na kompost! Może się zdarzyć, że przeoczymy poczwarki lub jaja.

Opryski na ćmę bukszpanową

Obecnie na szkodnika nie ma jeszcze w pełni skutecznych preparatów owadobójczych. Polecamy jest Substral Polysect 005SL Bukszpan (i krzewy ozdobne). W razie potrzeby można spróbować również prewencyjnych oprysków jednym z dostępnych na rynku środków przeciwko gąsienicom czy Lepinox Plux (na bazie bakterii). Danym środkiem trzeba dokładnie pokryć rośliny (również w środku krzewu) nawet kilka razy w sezonie – tu należy przestrzegać zaleceń producenta. Pierwsze opryski trzeba wykonać już w kwietniu-maju.

Ptaki kontra ćma bukszpanowa

Zwalczanie ćmy bukszpanowej jest niezwykle trudne również dlatego, że ten szkodnik nie miał naturalnych wrogów w Europie. Zaobserwowano jednak, że ptaki nauczyły się już zjadać gąsienice. Nie jest to wszędzie potwierdzone, ale kawki, a także sikorki i wróble coraz częściej atakują bukszpanożerne gąsienice. To bardzo dobra wiadomość, ale nakłada na nas pewien dodatkowy obowiązek. Zanim sięgniemy po oprysk chemiczny, sprawdźmy, czy naszym bukszpanem nie interesują się ptaki. Jeśli tak jest, poprzestańmy na ich pomocy i mechanicznym zwalczaniu ćmy bukszpanowej. Gąsienice zatrute preparatem chemicznym zaszkodzą ptakom.

Czy ćma bukszpanowa atakuje inne rośliny?

Niestety gorszą wiadomością jest ta, że ćmy bukszpanowe, po wyniszczeniu tych krzewów, poszerzają swoje menu i atakują również inne krzewy, szczególnie o zimozielonych liściach. Należą do nich popularne w naszych ogrodach trzmieliny japońskie i Fortune'a, laurowiśnie, rododendrony.

Polecjaka Google News - RegioDom

Przydatne akcesoria do roślin i kwiatów

Materiały promocyjne partnera

Sonda: Czy wiek emerytalny powinien zostać podwyższony?

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Materiał oryginalny: Ćma bukszpanowa atakuje także we wrześniu. Uważaj na jej mniej typową formę. Jak zwalczać tego szkodnika i czy niszczy tylko bukszpany? - RegioDom.pl

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na inowroclaw.naszemiasto.pl Nasze Miasto
Dodaj ogłoszenie